Joel Greenblatt — Sihirli Formül

Joel Greenblatt (13 Aralık 1957 doğum, Great Neck-NY) Wharton lisans 1979 (BS in Economics) + Wharton MBA 1980 mezunu. Mezuniyet sonrası ilk işi Bear Stearns'te risk arbitraj analist (1980-1985). 1985'te 28 yaşında Robert Goldstein ile Gotham Capital'i kurdu — sermaye $7 milyon, 5 ortak.

Gotham Capital 1985-2005 arası 20 yıl yıllık ortalama brüt %40 getiri (S&P 500 aynı dönem %12.7). Bu rekor partnership tarihinin en iyilerinden biri. 1995'te 10 yıllık dönemin sonunda fund'u dış yatırımcılara kapadı (kapasite sorunu — küçük cap special situation'lar büyük sermaye için yetersizdi), partnership özel ortaklığa döndü. Warren Buffett 1996 Berkshire annual letter'ında: 'If I were to give my money to a partnership today, I'd give it to Joel Greenblatt' dedi.

Greenblatt 'special situations' (özel durumlar) yatırımının ustası: corporate spinoffs (şirket bölünmeleri), merger arbitrajı, distressed debt, recapitalization, bankruptcy. Bu strateji küçük cap odaklı, büyük fonlar (Vanguard, Fidelity, BlackRock) için fazla küçük — sürekli arbitraj fırsatı yaratıyor. 1997'de yazdığı 'You Can Be a Stock Market Genius' (270 sayfa) bu özel durumlar metodolojisinin kült kitabı oldu — yatırımcı çevrelerinde 'En çok satılan en az okunan' efsanesi var (kitap çok teknik, çok özel hedef kitle).

1996'dan beri Columbia Business School'da Adjunct Professor olarak 'Value and Special Situation Investing' dersi veriyor. Yılda sadece 12-15 öğrenci kabul ediyor — son derecede seçici giriş. Heilbrunn Center for Graham & Dodd Investing'in adjunct faculty üyesi. Öğrencileri arasında 2024 hedge fund manager'larının en az 50'si var.

2006'da bireysel yatırımcı için 'Magic Formula' yaklaşımını yayınladı — 'The Little Book That Beats the Market' (160 sayfa, 1+ milyon kopya). Bu kitap Greenblatt'ın 20 yıllık özel-durum metodolojisini iki basit metriğe indirgediği bir armağan. Akademik araştırmalar (Tobias Carlisle, Wesley Gray) 1988-2009 dönemde Magic Formula'nın S&P 500'ü yıllık %10+ farkla yendiğini doğruladı (%23.8 vs %9.5). 2009'da Gotham Asset Management'i kurdu — open-ended mutual funds (GTHIX, GINDX) bireysel yatırımcı erişimi için. 2024 itibariyle Gotham Asset ~$5 milyar AUM.

Magic Formula iki metriğe dayanır: (1) Earnings Yield = EBIT / Enterprise Value (ne kadar kâr / ne kadar yatırım), (2) ROIC = EBIT / (Net Working Capital + Net Fixed Assets) (sermaye verimliliği). Birleşik sıralama: hem ucuz hem yüksek kalite şirketleri seçer.

Mantık şu: Earnings Yield F/K'nın tersi (1/PE) — şirketin sana yıllık kaç % kazanç sunduğu. ROIC ise şirketin reinvest ettiği her dolarda kaç sent kazandığı — kalite göstergesi. İki metrik birden yüksek olan şirketler 'magic' — ucuz ama kaliteli.

Pratik uygulama: top 30 şirket alın, yılda bir rebalans yapın, market cap > $50M filtresi koyun (likidite için), finansal şirketleri (banka, sigorta) hariç tutun (ROIC formülü uymuyor). Bu mekanik strateji 1988-2009 araştırmalarında %23.8 yıllık getiri sağladı.

Türk yatırımcı için Magic Formula uygulaması: BIST'te ROIC ve EBIT verisi her yıl yayınlanmaz — bilanço-tabanlı tahmin gerekiyor. Pratik proxy: ROE > %20 (kalite) + F/K < 8 (ucuz) kombinasyonu. Bu filtre BIST'te ~15-20 hisseyi yakalar.

BIST Magic Formula adayları: Tüpraş (TUPRS) ROE %35 + F/K 5, ASELSAN (ASELS) ROE %18 + F/K 25, Coca-Cola İçecek (CCOLA) ROE %22 + F/K 12, Aksa Akrilik (AKSA) ROE %25 + F/K 7, BİM (BIMAS) ROE %30 + F/K 13. Her yıl rebalans, ortalama 5 yıl tutuş.

ABD tarafında Magic Formula resmi siteden (magicformulainvesting.com) ücretsiz top 30 listesi alınabilir. Tipik sıralama: hedge fund hisseleri (BX, KKR), petrol & gaz (XOM, CVX), tek-isim teknoloji (AAPL, GOOGL), tütün (MO, PM). Her sektörden seçim yapılması diversifikasyon için önemli.