EBITDA
Faiz, vergi ve amortisman öncesi kâr
📖 Tanım
Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization. İşletme faaliyetinden elde edilen nakit akışına yakın bir gösterge. Sektörler/ülkeler arası karşılaştırma için kullanışlı çünkü vergi ve faiz farkları nötralize edilir.
🧮 Formül
EBITDA = Net Kâr + Faiz + Vergi + Amortisman
💡 Neden Önemli
Borçlu şirketlerde gerçek operasyonel performans. M&A değerlemelerde altın standart. Net Borç/EBITDA < 3 sağlıklı, > 5 riskli.
🎯 Örnek
Apple EBITDA $144B — devasa. EV/EBITDA 28 (zengin değerleme). Tüpraş EBITDA TL 60B+ (rafineri marjı yansıması).
📚 Detaylı Açıklama
EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) bir şirketin operasyonel kârlılığını ölçer — finansal yapı (faiz), vergi politikası ve muhasebe seçimleri (amortisman) tarafından çarpıtılmadan. Net kâr + Faiz + Vergi + Amortisman formülüyle hesaplanır.
Bu metrik özellikle M&A (şirket satın alma) işlemlerinde altın standarttır çünkü farklı vergi ve borç yapılarındaki şirketleri karşılaştırılabilir kılar. Şirket A vergi cennetinde, Şirket B yüksek vergili ülkede — EBITDA bu farkı eşitler. Aynı şekilde Şirket A borçsuz, Şirket B yüksek faiz ödüyor — EBITDA gerçek operasyonel performansı gösterir.
EBITDA'nın eleştirisi: amortismanı dışlaması yatırım yoğun şirketlerde yanıltıcı olabilir. Buffett ünlü sözüyle: 'Amortisman gerçek bir gider mi sanmıyorlar mı? Birileri o makineler için para ödemedi mi?' Sermaye yoğun sektörlerde (rafineri, demiryolu, enerji) EBITDA fazla iyimser görünür; FCF (Serbest Nakit Akımı) daha gerçekçi.
🧪 Çözümlü Örnekler
BIST Rafineri: Tüpraş (TUPRS)
Tüpraş 2024 net kâr 30B TL, faiz 5B, vergi 10B, amortisman 12B → EBITDA = 30+5+10+12 = 57B TL. Net Borç 10B → Net Borç/EBITDA = 0.18 (çok sağlıklı, < 3 ideal). EV/EBITDA ~5 — sektör ortalaması altında, makul değerleme.
ABD Mega Cap: Apple (AAPL)
Apple 2024 EBITDA $130B+. EV $3.5T, EV/EBITDA = 27. Tarihsel ortalamasının üstünde (10 yıl medyan ~18). 'Premium ama olağanüstü kalite + ekosistem hendek' nedeniyle yatırımcılar prim ödüyor.
⚠️ Yaygın Hatalar
- ×EBITDA'yı 'gerçek kâr' sanmak (FCF değil — capex çıkmamış)
- ×Sermaye yoğun şirketlerde EBITDA bazlı değerleme (rafineri, demiryolu — amortisman büyük)
- ×Tek yıl EBITDA ile değerleme (cyclical sektörlerde 3 yıl ortalama daha güvenilir)
🧭 Ne Zaman Kullanılır
M&A değerlemelerde, sektörler arası karşılaştırmada, borç servisi kapasitesi ölçümünde (Net Borç/EBITDA < 3 sağlıklı). Sermaye yoğun sektörlerde FCF ile birlikte kontrol et.
EBITDA — Sıkça Sorulan Sorular
EBITDA nasıl hesaplanır?
İki yöntem: (1) Bottom-up: Net Kâr + Faiz + Vergi + Amortisman. (2) Top-down: Brüt Kâr - Operasyonel Giderler (amortisman hariç). Genellikle yıllık raporda 'Adjusted EBITDA' satırı bulunur.
EBITDA neden Net Kâr'dan daha çok kullanılır?
Net kâr finansal yapı (borç/faiz), vergi politikası ve muhasebe seçimleri tarafından çarpıtılır. EBITDA bu faktörleri nötralize eder — sektörler arası karşılaştırılabilir hale getirir. M&A işlemlerinde altın standart.
EV/EBITDA ile F/K hangisi daha güvenilir?
EV/EBITDA daha kapsamlı — borç ve nakit pozisyonu hesaba katar. F/K sadece özkaynak getirisi. Borçlu şirketlerde F/K düşük görünebilir ama EV/EBITDA yüksek olabilir (gerçek değerleme). Greenblatt Magic Formula EV/EBITDA kullanır.
Net Borç/EBITDA ne anlama gelir?
Şirketin EBITDA'sıyla mevcut net borcunu kaç yılda kapatabileceğini gösterir. < 1 çok sağlıklı, 1-3 normal, 3-5 yüksek borçluluk, > 5 kriz riski. Bankalar bu oranı kredi kararı için kullanır.
EBITDA negatif olabilir mi?
Evet — operasyonel zarar eden şirketlerde EBITDA negatif. Bu durumda EBITDA çarpanı kullanılamaz; Revenue çarpanı (P/S, EV/Revenue) veya pazar potansiyeli analizine geçilir.
EBITDA ile İlgili Sayfalar
BU TERİMİ KULLANAN YATIRIMCILAR
BU TERİMLE İLGİLİ TEMALAR