FCF (Serbest Nakit Akımı)
İşletme nakit akımından yatırım harcamalarının düşülmesi
📖 Tanım
Free Cash Flow, şirketin işletme faaliyetlerinden ürettiği nakitten yatırım harcamalarını (CAPEX) düşülerek bulunur. Hissedarlara dağıtılabilecek 'gerçek' kâr — temettü, geri alım veya borç ödemesi için kullanılabilir.
🧮 Formül
FCF = İşletme Nakit Akımı − CAPEX
💡 Neden Önemli
Buffett'ın altın standardı: 'Earnings yalan söyleyebilir, nakit söylemez'. DCF değerlemenin temeli.
🎯 Örnek
Apple FCF $98.7B/yıl — en yüksek FCF üreten şirketlerden. Bu kasada birikiyor (~$160B nakit) veya geri alım/temettü olarak dağıtılıyor.
📚 Detaylı Açıklama
FCF (Free Cash Flow, Serbest Nakit Akımı) bir şirketin işletme faaliyetlerinden ürettiği nakitten sermaye harcamalarını (CAPEX) düştükten sonra kalan 'gerçek' kârıdır. Bu nakit hissedarlara dağıtılabilir — temettü, hisse geri alımı veya borç ödemesi için kullanılabilir. Buffett'ın altın standardı: 'Earnings yalan söyleyebilir, nakit söylemez'.
Net kâr ile FCF arasındaki fark muhasebe-bazlı vs nakit-bazlı düşünme farkıdır. Net kâr: amortisman, şüpheli alacaklar provizyonu, yeniden değerleme gibi muhasebe kalemleri içerir. FCF: gerçek nakit girişi - gerçek nakit çıkışı. Sermaye-yoğun şirketlerde (rafineri, demiryolu) net kâr yüksek görünebilir ama CAPEX çok büyük olduğu için FCF düşük olabilir.
DCF (İndirgenmiş Nakit Akışı) değerleme modelinin temel girdisi FCF'tir. Geçmiş 3-5 yıl FCF'i analiz edilir, gelecek 5-10 yıl için projekte edilir, indirgeme oranı (WACC) ile bugüne çevrilir. Buffett bu yaklaşımı kullanır — 'şirketin hayat süresince üreteceği toplam nakit, indirgenmiş, bugünkü değeri'. FCF Yield = FCF / Piyasa Değeri = nakit verimi (alternatif değerleme metriği).
🧪 Çözümlü Örnekler
ABD: Apple (AAPL)
Apple 2024 işletme nakit akımı $118B, CAPEX $10B → FCF = $108B. Piyasa değeri $3.5T → FCF Yield = 3.1%. Net kâr $97B'den daha yüksek FCF (amortisman geri ekleniyor). Bu nakit Apple'a yıllık $100B+ buyback yapma gücü veriyor.
BIST: Tüpraş (TUPRS)
Tüpraş 2024 işletme nakit akımı 45B TL, CAPEX 15B TL → FCF = 30B TL. Piyasa değeri 200B TL → FCF Yield = 15%. Bu çok yüksek — petrol fiyatları + rafineri marjları kombinasyonu. Buffett bu seviyede FCF Yield'i 'olağanüstü değer' olarak nitelendirir.
⚠️ Yaygın Hatalar
- ×Net kâr ile FCF'i karıştırmak (amortisman + capex farkı)
- ×Tek yıl FCF ile değerleme (cyclical dalgalanma — 3-5 yıl ortalama daha güvenilir)
- ×Negatif FCF'i 'kötü' sanmak (büyüme yatırımı yapan şirketler — Amazon 2000s — kasıtlı negatif FCF olabilir)
🧭 Ne Zaman Kullanılır
Buffett tarzı kalite analizinde temel kriter. DCF değerleme modelinin omurgası. Temettü sürdürülebilirliği analizinde. Sermaye-yoğun şirketleri değerlendirirken EBITDA'dan üstün.
FCF (Serbest Nakit Akımı) — Sıkça Sorulan Sorular
FCF nasıl hesaplanır?
FCF = İşletme Nakit Akımı - Sermaye Harcamaları (CAPEX). Her ikisi de Nakit Akış Tablosu'nda (Cash Flow Statement) bulunur. Bazı versiyonlar 'işletme sermayesi değişimini' de düşer (Levered FCF vs Unlevered FCF).
FCF ile Net Kâr arasındaki fark nedir?
Net kâr muhasebe bazlı (amortisman, provizyonlar dahil), FCF nakit bazlı. Sermaye-yoğun şirketlerde net kâr yüksek FCF düşük olur (CAPEX büyük). Yazılım şirketlerinde tersine — net kâr ve FCF yakın.
FCF Yield ne anlama gelir?
FCF Yield = FCF / Piyasa Değeri. Şirketin yıllık kaç % nakit ürettiğini gösterir. FCF Yield > 5% güçlü değer, > 10% olağanüstü, < 2% pahalı (yüksek büyüme primi).
Negatif FCF her zaman kötü mü?
Hayır. Hızlı büyüyen şirketler (Amazon 2000s, Tesla 2015-2020) gelecek büyümesi için kasıtlı CAPEX yapar — kısa vadede FCF negatif, uzun vadede ödülü büyük. Bu 'investment phase' — çıkışta operasyonel kâra geçince FCF güçlü pozitife döner.
DCF değerlemede FCF nasıl kullanılır?
Geçmiş 3-5 yıl FCF analiz, gelecek 5-10 yıl projekte (gelir büyüme + marj evrim), terminal değer ekle (sonsuz büyüme oranı), WACC ile bugünkü değere indirge. Toplam Enterprise Value, eksi net borç = Equity Value, böl hisse sayısı = adil hisse fiyatı.
FCF (Serbest Nakit Akımı) ile İlgili Sayfalar
BU TERİMİ KULLANAN YATIRIMCILAR
BU TERİMLE İLGİLİ TEMALAR