📚DEĞERLEME

PD/DD (P/B Ratio)

Hisse fiyatının defter değerine oranı

📖 Tanım

Piyasa Değeri/Defter Değeri (Price-to-Book), hissenin piyasa fiyatının hisse başına özkaynak değerine (defter değeri) oranıdır. PD/DD < 1, hissenin defter değerinin altında işlem gördüğünü gösterir — Graham güvenlik marjı kriteri.

🧮 Formül

PD/DD = Piyasa Değeri / Özkaynaklar

💡 Neden Önemli

Bankalar ve sigorta için kritik (varlıklar piyasa fiyatlı). Sanayi şirketleri için sektör ortalama önemli. PD/DD < 1.5 değer, > 5 prim/büyüme.

🎯 Örnek

THYAO PD/DD 0.47 (defter değeri altında — derin değer). Apple PD/DD 56 (defter değeri pek anlamlı değil, marka + gizli varlıklar).

📚 Detaylı Açıklama

PD/DD (Piyasa Değeri / Defter Değeri, Price-to-Book) hissenin piyasa fiyatının hisse başına özkaynak değerine oranıdır. Defter değeri = (Toplam Varlıklar - Toplam Borçlar) / Hisse Sayısı. PD/DD = 1 ise piyasa şirketi tam defter değerinden değerliyor demektir; < 1 defter altında, > 1 defter üstünde.

Bu oran özellikle bankacılık ve sigorta gibi finansal sektörler için kritiktir çünkü onların varlıkları (krediler, yatırımlar) zaten piyasa fiyatlı. Bir bankayı PD/DD 0.6'da almak 'her 1 TL özkaynak için 60 kuruş ödüyorum' demektir — Graham defansif kriterinden (PD/DD < 1.5) kolay geçer.

Sanayi şirketleri için PD/DD daha az anlamlı — Apple PD/DD 56 (defter değeri minimal, marka + ekosistem değer) veya Coca-Cola PD/DD 11 (marka değeri bilanço dışında). Bu yüzden PD/DD bankacılık + sigorta + REIT için birinci derece, teknoloji + tüketim için ikinci derece bir araç.

🧪 Çözümlü Örnekler

BIST Bankacılık: Garanti (GARAN)

Garanti defter değeri 100 TL/hisse, fiyat 60 TL → PD/DD = 0.6. Türk bankacılık sektörü için tarihsel olarak ucuz (sektör medyan 0.7-1.0). Avrupa bankaları PD/DD 0.8-1.2. GARAN derin değer fırsatı sinyali — Graham yaklaşımı için ideal aday.

ABD Banka: JPMorgan (JPM)

JPM defter değeri $115/hisse, fiyat $230 → PD/DD = 2.0. Mega bankalar tipik PD/DD 1.0-1.5; JPM premium ödeniyor (kalite + diversifikasyon + Jamie Dimon). PD/DD 2 'pahalı' değil, kalite primi yansıması.

⚠️ Yaygın Hatalar

×Teknoloji şirketlerinde PD/DD ile değerleme (Apple, MSFT için anlamsız — defter değeri minimal)
×PD/DD 1 altı 'mutlak ucuz' sanmak (zayıf bilanço, kayıp eden şirket de olabilir)
×Defter değeri hesaplarken intangibles (goodwill, marka) düşmemek — gerçek 'tangible book value' için intangibles çıkartılır

🧭 Ne Zaman Kullanılır

Bankacılık, sigorta, REIT, sermaye-yoğun sanayi (çelik, demiryolu) için birinci derece. ROE ile birlikte değerlendir (PD/DD 0.6 + ROE %20 = derin değer; PD/DD 0.6 + ROE %5 = değer tuzağı).

PD/DD (P/B Ratio) — Sıkça Sorulan Sorular

PD/DD ile P/B aynı mı?

Evet. PD/DD Türkçe (Piyasa Değeri/Defter Değeri), P/B İngilizce (Price/Book). Aynı oran, dil farkı.

PD/DD 1 altı her zaman alım sinyali mi?

Hayır. Defter değerinin altında işlem gören hisse 'derin değer' veya 'değer tuzağı' olabilir. Ek kriterler: ROE > %10 (özsermaye verimli), borç oranı düşük, son 5 yıl pozitif kâr. Bu üç filtreyi geçen PD/DD < 1 hisse Graham klasiği.

Bankalar için PD/DD neden önemli?

Banka varlıklarının %95'i finansal varlık (krediler, tahviller) — piyasa fiyatlı. Defter değeri gerçek varlık değerini yansıtır. Sanayi şirketinde fabrika 50 yıl önce alınmış, defter değeri muhasebe rakamı; banka kredi portföyü piyasa fiyatlı.

Defter değeri nasıl hesaplanır?

Defter Değeri = (Toplam Aktif - Toplam Pasif) / Hisse Sayısı = Özkaynak / Hisse Sayısı. Bilançodan direkt okunur. 'Tangible book value' için goodwill + marka değeri gibi intangibles çıkartılır.

Buffett PD/DD kullanır mı?

Evet, ama Graham'dan farklı. Buffett yüksek ROE şirketlerini PD/DD 3-5 bandında almaktan çekinmez (Apple, MSFT örneği). Graham daha sıkı PD/DD < 1.5 filtresi. Buffett 'fair price for wonderful company' yaklaşımı PD/DD'yi yumuşatır.