Küresel Makro Günlük — Hürmüz 'Özgürlük Projesi' Geri Döndü, TR Sanayi -%1,1 ile 24 Ayın İlk Negatif Okuması
Salı, 12 Mayıs 2026 · 8 kaynaktan derlenmiştir
DevSoy Küresel Makro Günlük Araştırma Bülteni — 12 Mayıs 2026 (Salı)
Hazırlayan: DevSoy Finansal Terminal — Küresel Makro Masası
Yayın Saati: 12 Mayıs 2026 (Salı)
Kaynak Sayısı: 8 (Yahoo Finance, Investing.com, Trading Economics, Caixin/RatingDog, OYAK günlük bülten, Sprint 6A Türk yatırım kurumu beslemeleri, TCMB Press, ECB Press)
Önemli not: Bu bülten yatırım tavsiyesi değildir. Tüm sayılar Yahoo Finance, Investing.com ve İş Yatırım anlık datasından alınmıştır. Doğrulanamayan veriler "doğrulanmadı" notuyla işaretlenmiştir.
Yöneticinin Özeti — Üç Cümlede Salı
10 Mayıs Pazar yayınında "Hürmüz Primi Eridi" başlığıyla kapattığımız küresel jeopolitik döngü, 48 saat içinde geri döndü. İran Ordusu'nun 11 Mayıs Pazartesi günü ABD'nin İran bandıralı bir tanker ve Hürmüz Boğazı'na giren bir başka gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal ettiğini açıklaması ve Trump yönetiminin askıya alınan "Özgürlük Projesi" tanker koruma operasyonunu yeniden genişletilmiş halde başlatma değerlendirmesi Brent'i 99 dolardan 104 dolara, WTI'yı 98 dolardan 101,05 dolara (+%3,04) taşıdı. Türkiye cephesinde Mart 2026 sanayi üretimi yıllık -%1,1 ile 24 ayın ilk negatif okumasını verdi (önceki ay +%2,2); BIST 100 dirençle 15.052 seviyesinde yeni zirve denemesinde, ancak makro temel zayıflıyor.
1. Küresel Tablo — Anchor Fiyatlar
| Sınıf | Sembol | Değer | Günlük Değ. | Bağlam |
|---|---|---|---|---|
| Petrol | WTI | 101,05 USD | +%3,04 | Hürmüz prim geri döndü |
| Petrol | Brent | 104,24 USD | +%1,57 | Sprint 6A intraday |
| Spread | Brent − WTI | 3,19 USD | Daralıyor | Tanker rotalama belirsizliği |
| Altın | Spot (oz) | 4.699,85 USD | -%0,75 | Risk-off azalıyor |
| Gümüş | (oz) | 84,94 USD | -%1,18 | Au/Ag ratio = 55,3 |
| Bakır | (lb) | 6,50 USD | +%0,61 | 1Y +%41,97 |
| Dolar Endeksi | DXY | 98,27 | +%0,32 | 52H aralık 95,55–101,76 |
| EUR/USD | — | 1,17 | -%0,32 | ECB Mayıs öncesi |
| USD/JPY | — | 157,59 | +%0,31 | BOJ Haziran beklentisi |
| USD/CNY | — | 6,7941 | -%0,01 | Yuan 52H dipte |
| USD/TRY | — | 45,3987 | Yahoo canlı | İş Yatırım intraday teyit |
| EUR/TRY | — | 53,37 | Anlık | İş Yatırım |
| 10Y UST | — | %4,431 | +%0,41 | 52H aralık %3,93–4,63 |
| 2Y UST | — | %3,966 | +%0,48 | 10Y-2Y = +%0,465 |
| Almanya 10Y | Bund | %3,091 | +%1,56 | 52H zirvede |
| Japonya 10Y | JGB | %2,540 | +%1,11 | BOJ artırım sinyali |
| VIX | — | 17,39 | +%0,06 | 20 altı, sakin |
| BIST 100 | — | 15.052,07 | İş Yatırım intraday | Zirve denemesi |
2. Petrol Sahası — Hürmüz "Özgürlük Projesi" Geri Dönüyor
Zaman çizelgesi:
- 2–7 Mayıs: İran-İsrail ateşkes çerçevesi → Brent 114 → 99 dolara çekildi
- 11 Mayıs Pazartesi: İran Ordusu, ABD'nin bir İran tankerini ve Hürmüz Boğazı'na giren ikinci bir gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı
- 12 Mayıs Salı sabahı: Trump, askıya alınan "Özgürlük Projesi" tanker koruma operasyonunu genişleterek yeniden başlatma değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı
Piyasa tepkisi (intraday):
- WTI: 98,39 açılış → 101,76 zirve → 101,05 son (+%3,04, 36.290 kontrat)
- Brent: 104,24 (+%1,57)
Brent − WTI spread analizi: Normal aralık 4–6 USD; bugün 3,19 USD (daralıyor). Bu, WTI'nin Brent'i yakalaması — Cushing depolarındaki düşüş + ABD lojistik koridorlarındaki tanker priminin paylaşımı anlamına geliyor.
Doğrulanmadı: Hürmüz Boğazı'ndan geçen günlük ticari petrol hacmi (uluslararası standart referans ~20-21 milyon varil/gün civarındadır, EIA/OPEC bu hafta için spesifik rakam bültene koymadan önce doğrulanmadı).
3. Forex Cephesi
DXY (Dolar Endeksi) 98,27 (+%0,32)
52 haftalık aralık 95,55–101,76. YTD: -%0,01 (yatay). Geçen yıl -%3,46 olan dolar zayıflığı bu yıl durdu; "Iran-US stalemate" başlığında dolar safe-haven rolüne kısmen dönmüş. DXY 98 üstü kalırsa altın 4.700 dolardan satıcı görür (bugünkü düşüş doğruluyor).
USD/TRY 45,3987
Sprint 6A + Yahoo canlı teyit. Türkiye'deki politika faizi son toplantıda %45,5 (doğrulanmadı, son tutanak Sprint 6A entegrasyon notu). Önümüzdeki PPK toplantısı 22 Mayıs.
EUR/USD 1,17 (-%0,32)
ECB Mayıs toplantısı arifesinde euro hafif baskı altında. Almanya 10Y Bund %3,091 ile 52 haftalık zirvede — bu ECB'nin "indirim cömertçe gelmeyecek" çıkışını fiyatlıyor.
USD/JPY 157,59 (+%0,31)
Yen 160 seviyesine yaklaşıyor. Japonya 10Y JGB %2,540 (+%1,11) 52 haftalık zirvede — BOJ Haziran toplantısında 25 baz puan artırım önerildi (Investing.com kaynağı, BOJ resmi açıklama bekleniyor).
USD/CNY 6,7941
Çin Yuanı 52 haftalık dipte (yani yuan güçlü). Trump-Xi zirvesi 13-15 Mayıs (yarından itibaren) bekleniyor. Yuan'ın 6,80 altında tutulması Pekin'in AI politika koordinasyonu + ticaret görüşmeleri öncesi iyi niyet sinyali olarak okunabilir.
4. Merkez Bankaları
Fed — Warsh Adaylığı + Senato Usul Oyu
Kevin Warsh Fed Başkanlığı adaylığı için Senato Bankacılık Komitesi'ndeki usul oyunun bu hafta sonu yapılması beklendiği OYAK kaynağında geçti (doğrulanmadı). Warsh, 2006-2011 dönemi Bernanke Fed'inin hawkish kanadında yer almıştı. Küresel piyasalar 2025'ten farklı bir Fed reaksiyon fonksiyonu fiyatlamaya başladı.
ECB — Mayıs Toplantısı (Bu Hafta)
Almanya Bund'unun %3,091'le 52 haftalık zirveye çıkması ve EUR/USD'nin 1,17'ye gerilemesi, ECB'nin Haziran indirim teması üzerindeki "doves" baskısının azaldığını gösteriyor.
BOJ — Faiz Artışı Pencereye Yaklaşıyor
Investing.com analist notu (12 May): "BOJ policymakers have been discussing potential rate increases, with some officials advocating for a near-term hike and the possibility of action at the June meeting." Japonya 10Y JGB %2,54 — 2008'den bu yana en yüksek aşamalardan (doğrulanmadı, fakat 52H zirve teyit ediyor).
PBOC — Trump-Xi Öncesi Sıkı Disiplin
USD/CNY 6,7941 ile 52 haftalık dipte. Caixin/RatingDog Nisan PMI 52,2 (Mart 50,8'den, beklenti 51) — Aralık 2020'den bu yana en hızlı genişleme.
5. Türkiye Cephesi — Sanayi Üretimi Şoku
Mart 2026: Yıllık -%1,1 (Önceki: +%2,2)
24 ayın ilk negatif okuması. Trend kırılması büyük:
- Şubat 2026: +%2,2
- Ocak 2026: +%2,5 (revize)
- Aralık 2025: +%3,4
- Mart 2025: +%4,1
Yorum: Q1 2026 üretim ortalamasında zayıflama net. TCMB'nin "sıkı para politikası dezenflasyonu sürdürür" tezi ile "reel ekonomi maliyeti çok büyüdü" eleştirisi arasındaki gerilim Q2'de büyüyecek.
BIST 100 — 15.052 Zirvesinde
Paradoks: Makro temeller (sanayi -%1,1) zayıflarken endeks dirençli. Açıklama hipotezleri:
1. TL nominal değer kaybı → İhracatçı şirketlerin TL gelir büyütmesi
2. Yabancı portföy akışı (doğrulanmadı, EVDS3 entegrasyonu Sprint 6B'de)
3. Mevduat alternatifsizliği → Yerli bireysel girişler
6. Risk Göstergeleri
VIX 17,39 — Sakin Mod
20 altı VIX, piyasanın jeopolitik haberleri seçici fiyatladığını gösteriyor. 2024 Hürmüz krizi dönemlerinde VIX 24-28 bandında dolaşmıştı. Bugün 17 olması trader'ların "Özgürlük Projesi haber" boyutunu kısa süreli algılaması.
10Y-2Y Spread = +%0,465 (Normalleşti)
Resesyon sinyali kaybolmuş durumda. 2023-2024'te -%1'e kadar ters dönmüştü; bugün +%46 baz puan pozitif. Tahvil piyasasının önümüzdeki 12 ay büyüme görüşünü korunaklı bulduğunu söylüyor.
Gold/Silver Ratio = 55,3
4.699,85 / 84,94 = 55,3. Tarihsel ortalama 60-70. Şu an gümüş, altına göre primli. Bakır +%41,97 1Y getirisiyle birlikte, endüstriyel metal grubunun değerli metal grubunu solladığı — deflasyonist resesyon korkusunun değil enflasyonist büyüme beklentisinin fiyatlandığı sinyali.
7. Bu Haftaki Veri Takvimi
| Tarih | Saat (TSI) | Ülke | Olay | Önem |
|---|---|---|---|---|
| 13 May Çar | 15:30 | ABD | Nisan TÜFE (CPI) | ⭐⭐⭐ |
| 13-15 May | — | Çin-ABD | Trump-Xi Zirvesi | ⭐⭐⭐ |
| 14 May Per | 10:00 | TR | Cari İşlemler Mart | ⭐⭐ |
| 15 May Cum | 05:00 | Çin | Nisan Perakende Satışlar | ⭐⭐ |
| 15 May Cum | 15:30 | ABD | Perakende Satışlar Nisan | ⭐⭐ |
| 22 May Per | 14:00 | TR | TCMB PPK Toplantısı | ⭐⭐⭐ |
8. Yapısal Riskler — Üç Eksenli Tehdit Matrisi
1. Hürmüz Operasyonu Eskalasyonu (Yüksek Olasılık, Yüksek Etki)
Trump'ın "Özgürlük Projesi"ni yeniden başlatması, İran'ın asimetrik karşı tedbirleri (sınırlı hedef vurma, Houthi proxy sevkiyatı, deniz mayını) için kapı açabilir. Brent 110-115 doları test edebilir. VIX 17'den 22-25 bandına sıçrar.
2. Türkiye Sanayi Üretimi Negatif Spirali (Orta Olasılık, Yüksek Etki)
Mart -%1,1 → Nisan ve Mayıs verisi -%1,5 ila -%2'lik daha derin küçülme verirse, TCMB'nin "dezenflasyon süreci kontrollü" mesajı kırılır. TL, USD karşısında 47-48 bandına hızlı taşınabilir.
3. Warsh Fed Politika Dönüşümü (Düşük Olasılık, Yüksek Etki)
Senato onay süreci uzarsa veya Warsh ilk konuşmasında hawkish bir Fed çerçevesi sunarsa, 10Y UST %4,5'i kırarak %4,75'e gidebilir. EM cephesi (Türkiye dahil) baskı görür.
9. Cross-Market Analiz
Petrol → BIST Rafinaj
Brent 104 dolar bandında yerli rafinaj marjları brüt 14-16 USD/varil aralığında (FactSet rafinaj marjı standardı, doğrulanmadı).
Çin → Almanya İhracat
Çin Nisan PMI 52,2 → Almanya'nın Çin'e ihracatında Q2 toparlanma beklentisi Bund 10Y'nin yükselişine destek veriyor.
Yen → ABD Tahvil
USD/JPY 157,59 + JGB 10Y %2,54 → Japon Government Pension Investment Fund (GPIF) ve hayat sigortacılarının ABD tahvilinden yurtiçi tahvile parçalı geri dönüşü 10Y UST üzerinde yapısal yukarı baskı yaratıyor.
10. Üç Senaryolu Hafta Sonu
Baz Senaryo (%55 olasılık)
Trump-Xi zirvesi pozitif geçer, "Özgürlük Projesi" sınırlı kalır, Nisan CPI %3,3 civarında çıkar → Brent 100-105, DXY 98, BIST 100 15.000 üstü tutunur, USD/TRY 45,5-46.
Yukarı Senaryo (%25 olasılık)
Çin-ABD ticaret tarifelerinde fiili gevşeme + CPI %3,1 sürprizi → Brent 100 altı, DXY 97, BIST 100 15.300 deneme, USD/TRY 45,0.
Aşağı Senaryo (%20 olasılık)
Hürmüz'de fiili çatışma + CPI %3,5 yukarı sürpriz → Brent 110-115, DXY 99,5, BIST 100 14.500 testi, USD/TRY 46,5.
Kaynaklar
- Yahoo Finance — CL=F WTI, DXY, VIX, SI=F, HG=F, USDTRY=X
- Investing.com — Almanya 10Y Bund, Japonya 10Y JGB, USD/JPY, USD/CNY, US10Y, US2Y
- Trading Economics — Türkiye Mart 2026 sanayi üretimi
- Caixin/RatingDog — Çin Nisan 2026 PMI
- OYAK Günlük Bülten — 11 May İran ateşkes ihlali, 12 May Trump "Özgürlük Projesi"
- İş Yatırım — USD/TRY, EUR/TRY, BIST 100 intraday
- TCMB Press — son toplantı politika faizi
- Apollo Slok — jeopolitik prim yapısallaşma teması
Yatırım Tavsiyesi Değildir. Bu bülten, eğitim ve enformasyon amaçlı hazırlanmıştır.
DevSoy Finansal Terminal · Strateji. Güven. Sonuç. · Sahibi: Ebubekir Töre Soysal | terminal.devsoy.online
