Trump-Xi Pekin Mutabakatı: Hormuz Açılıyor, Warsh Fed'i Devralıyor, Brent Yön Arıyor | 15 Mayıs 2026
Cuma, 15 Mayıs 2026 · 6 kaynaktan derlenmiştir
Trump-Xi Pekin Mutabakatı: Hormuz Açılıyor, Warsh Fed'i Devralıyor, Brent Yön Arıyor
Yayın Tarihi: 15 Mayıs 2026 Cuma
Editör: Ebubekir Töre Soysal
Devsoy Finansal Terminal · terminal.devsoy.online
Ana Mesaj
15 Mayıs 2026, küresel makroekonomi cephesinde iki yapısal dönüşümün eş zamanlı olarak yaşandığı bir gün: Trump'ın Pekin ziyaretinin son günü, Strait of Hormuz krizinin diplomatik çözümünün resmi onayı ABD-Çin ortak açıklamasıyla teyit edildi; Kevin Warsh'ın Senato'da 54-45 oyla onaylanmasıyla Federal Reserve liderliği bugün Jerome Powell'dan Trump-yanlısı yeni dönem başkanına devrediliyor. Petrol piyasaları Hormuz risk priminin yumuşamasını fiyatlamaya çalışırken Brent $107,33 seviyesinde tutunuyor; altın $4.581'e gerileyerek risk-off mevzilerin geri çekildiğini gösteriyor; ABD 10 yıllık tahvil %4,46'ya düşerken VIX 18,11'e yükselip (+%4,92) Fed transition belirsizliğini fiyatlıyor.
Trump-Xi Pekin Mutabakatı: Strait of Hormuz, İran ve Bilateral Ticaret
Beyaz Saray ve Pekin, 14 Mayıs'ta yayınlanan ortak ayrıntılı açıklamada Trump-Xi Pekin Zirvesi'nin somut çıktılarını formel olarak ilan etti. Anlaşmanın üç ana sütunu:
1. Strait of Hormuz "Açık Kalmalıdır"
Washington ve Pekin, Strait of Hormuz'un uluslararası deniz ticaretine açık kalması gerektiğini yazılı olarak taahhüt etti. Şubat 2026'daki ABD-İsrail İran operasyonu sonrası İran Devrim Muhafızları, geçiş trafiğini düzenleme altına alarak gemi başına 1 milyon doların üzerinde Çin yuanı cinsinden geçiş ücreti uygulamıştı. Bu, modern petrol tarihinin en büyük arz kesintilerinden birini yaratmıştı.
Xi Jinping, Trump'a Çin'in İran petrolü almaya devam edeceğini ifade etti — ancak Pekin, İran'ın deniz yolunu "askerileştirme" veya tonaj ücretine bağlama girişimlerine açıkça karşı durdu. Xi, Çin'in Hormuz bağımlılığını azaltmak için ABD petrolü alımını artırma niyetini de zirvede paylaştı.
2. İran Nükleer Cephesi
Açıklamada, "İran nükleer silaha sahip olamaz" formülasyonu hem ABD hem Çin tarafından eş zamanlı olarak kabul edildi. Trump, Xi'nin İran ile barış müzakerelerine arabuluculuk teklif ettiğini ve Pekin'in Tahran'a askeri ekipman sağlama konusunda da işbirliği yapacağını açıkladı.
3. Bilateral Ticaret ve Enerji Güvenliği
Ortak açıklama, bilateral ticaret çerçevesi (Busan ateşkesinin uzatılması), enerji güvenliği, narkotikle mücadele ve Orta Doğu bölgesel istikrarı konularında somut taahhütler içeriyor. ABD'nin Çin malları üzerindeki %145 tarife oranı, geçen yıl Busan'da %30'a düşürülmüştü; bu çerçevenin 2027 ortasına kadar uzatılması kabul edildi.
Petrol ve Emtia Tepkisi
Trump-Xi mutabakatı, petrol piyasalarında iki yönlü dinamiği aynı anda fiyatlatıyor:
| Emtia | Fiyat | Günlük | Notlar |
|---|---|---|---|
| **Brent** | $107,33 | +%1,52 | Hormuz risk primi azalsa da Çin'in ABD petrolü alım niyeti talep tarafında yukarı baskı |
| WTI | $98,81 | +%1,95 | OPEC+ kararları ile spread dengelendi |
| **Altın (ons)** | $4.581,70 | **−%2,21** | Risk-off mevzileri geri çekildi |
| Gümüş | $34,85 | −%2,90 | Sanayi talep + risk-off geri çekilmesi |
| Bakır | $4,92/lb | +%0,80 | Çin altyapı uyarımı, AI veri merkezi inşaatı |
| Doğal gaz | — | — | Avrupa tedarik anlaşmaları izleniyor |
Petrolün +%1,52 yükselişi paradoksal görünebilir: Hormuz açılışı arz güvenliğini iyileştirir ama Çin'in ABD petrolü alım niyeti talep tarafında yapısal yukarı yönlü kuvvet oluşturuyor. Altın'ın -%2,21 düşüşü, savaş risk priminin geri çekilmesinin en net işareti — son 6 ayda altının $5.200'e kadar tırmandığı ortamdan ricat başladı.
Kevin Warsh Fed Chair: Tarihin En Yakın Onayı
Senato, Kevin Warsh'ı 54-45 oyla Federal Reserve'in 17. başkanı olarak onayladı. Modern era'da en yakın Fed Chair onayı; John Fetterman (Pennsylvania, Demokrat) tek cross-over oyla. Warsh, 2006-2011 arasında Fed Yönetim Kurulu üyesi olarak Bernanke döneminde Lehman krizine müdahil olmuş, ardından Stanford Hoover Institution'da kıdemli akademisyen kalmıştı.
Trump'ın "Regime Change" Beklentisi
Trump, Warsh'tan acil faiz indirimi beklentisini açıkça ifade etti. Warsh'ın geçmiş demeçlerinde Fed'de "rejim değişikliği" çağrısı yapması, bu beklentinin temelini oluşturuyor. Ne var ki:
- ABD CPI YoY: %2,7 (Nisan 2026, FRED)
- Petrol fiyatları $107 — enflasyona yukarı baskı
- ABD-İran savaşı sonrası tarife etkisi
- Tam istihdam yakın işsizlik (~%3,8)
Bu konjonktürde markets, paradoksal olarak faiz indirimi değil, kısa vadeli faiz artırımı olasılığını fiyatlıyor. Wall Street vadeli faiz piyasalarında, Haziran FOMC toplantısı için (Warsh'ın ilk toplantısı) hold (sabit tutma) baz senaryo; +25 bps artırım %18 olasılıkla fiyatlı (CME FedWatch).
Powell Devir Teslim
Jerome Powell'ın 8 yıllık başkanlığı bugün resmen sona eriyor. Powell, 2018'de Trump tarafından atanmış, COVID-19 krizi (2020-21), 2021-23 enflasyon şoku ve 2025-26 İran savaşı dönemlerinin Fed başkanı olarak görev yapmıştı.
Diğer Merkez Bankaları
| Merkez | Politika Faizi | Son Karar | Sonraki Toplantı |
|---|---|---|---|
| **Fed (USA)** | 4,25–4,50% | 14 May 2026 (Powell son) | 11 Jun 2026 (Warsh ilk) |
| **TCMB (TR)** | 32,50% | 12 May 2026 | 22 May 2026 |
| **ECB** | 3,00% | 8 May 2026 | 5 Jun 2026 |
| **BoE** | 4,00% | 8 May 2026 | 19 Jun 2026 |
| **BoJ** | 0,50% | 30 Apr 2026 | 13 Jun 2026 |
| **PBoC (1Y LPR)** | 3,10% | Mayıs 2026 | Haziran 2026 |
ECB: Christine Lagarde'ın 8 Mayıs basın toplantısında "kademeli faiz indirimleri" sinyali korunmakta; piyasa Haziran kararı için %62 olasılıkla 25 bps indirim fiyatlıyor.
BoE: İngiltere'de manşet enflasyon %2,1, çekirdek %3,2 — BoE üyeleri Haziran toplantısında 25 bps indirim için bölünmüş durumda.
BoJ: Kazuo Ueda'nın Tokyo konuşmalarında "fiyat istikrarı hedefi yolda" mesajı korunmakta; piyasa Haziran için sabit tutma fiyatlıyor (%85). USD/JPY 158,40 seviyesinde — yen zayıflığı sürmekte.
PBoC: ABD-Çin ticaret çerçevesi pozitif, USD/CNY 6,7852 seviyesinde — 6 ay öncesinin 6,90 zirvesinden geri çekildi.
Tahvil Piyasası
| Ülke | 10Y Yield | Günlük | Anlamı |
|---|---|---|---|
| **ABD 10Y UST** | 4,461% | −%0,45 | Warsh "dovish" beklentisi + Fed Chair belirsizliği safe-haven |
| Almanya 10Y Bund | 2,65% | −%0,38 | ECB indirim fiyatlaması |
| İngiltere 10Y Gilt | 4,02% | −%0,22 | BoE indirim olasılığı |
| Japonya 10Y JGB | 1,45% | +%0,05 | BoJ normalleşme yavaş |
| Türkiye 10Y | 28,50% | +%0,30 | TCMB enflasyon revize sonrası yukarı |
ABD 10Y UST'nin Warsh onayı sonrası −45 bps düşüşü dikkat çekici: Markets, Warsh'ın orta vadede faiz indirimi yapacağı beklentisini fiyatladı ama VIX'in +%4,92 yükselmesi (18,11), kısa vadede Fed Chair transition belirsizliğinin oynaklığı artırdığını gösteriyor.
ABD Makro Gündem (15 Mayıs)
- **NY Fed Empire State İmalat Endeksi** — Mayıs (10 May için piyasa beklentisi: −2,5; önceki −12,2)
- **Sanayi Üretimi** — Nisan (piyasa: +%0,1; önceki +%0,5)
- **Kapasite Kullanım Oranı** — Nisan (piyasa: 77,5%; önceki 77,4%)
Veri seti, ABD imalat tarafının İran şoku ve tarife etkisi sonrası yumuşak iniş senaryosuna ne kadar yakın kaldığını gösterecek. Empire State'in −2,5 beklentisi, hâlâ daralma bölgesinde ama eski −12,2'lik daralmadan toparlanma sinyali.
Düşünce Kuruluşları ve Akademik Görüşler
Nouriel Roubini (Project Syndicate, 13 Mayıs): "AI verimliliği abartılı, marjlar makro-ekonomik çevrimde test edilecek."
PIIE (12 Mayıs): "Çin tarife ateşkesi sürdürülebilir ama kırılgan — yapısal teknoloji rekabeti devam ediyor."
NY Fed Liberty Street Blog (10 Mayıs): "ABD enflasyon beklentileri çıpalanmış görünüyor, ancak Fed transition yeni belirsizlik yaratır."
Torsten Slok (Apollo Daily Spark, 14 Mayıs): "Risk varlıkları AI capex'inden besleniyor ama Cisco gibi hardware şirketlerinin marjları izlenmeli."
Ed Yardeni (Yardeni QuickTakes, 13 Mayıs): "S&P 500 yıl sonu hedefi 8.250 — Roaring 2020s base case korunuyor."
Devsoy Sistem D Değerlendirmesi
Küresel makro görünüm Devsoy Finansal Terminal Sistem D çerçevesinde Pozitif-Nötr olarak konumlanmıştır. Gerekçeler:
1. Hormuz krizinin diplomatik çözümü petrol arz endişesinin yumuşamasına yol açtı (altın −%2,21 teyidi).
2. ABD-Çin ticaret çerçevesi, 2027 ortasına kadar uzatılma niyeti küresel ticaret hacmini destekliyor.
3. Fed transition belirsizliği VIX +%4,92'ye yansıdı; kısa vadeli oynaklık yüksek.
4. TCMB enflasyon hedef revize Türkiye için yerel risk priminin yukarı oynamasına yol açtı.
5. ECB ve BoE Haziran indirim olasılığı Avrupa varlıklarına destek verir; BoJ-yen tarafı yapısal zayıf.
Asıl pazarlık masası: Warsh'ın Haziran FOMC kararı. Faiz indirimi yapmazsa Trump baskısı keskinleşir; yaparsa enflasyon beklenti çıpasının kayma riski belirir. Bu denge önümüzdeki 60 günün ana piyasa hikayesi olacak.
Kaynaklar: Trump-Xi Ortak Açıklama (Beyaz Saray, 14 May) · Reuters/CNBC/Al Jazeera Strait of Hormuz Briefing · CNBC/CNN Kevin Warsh Confirmation · FRED (VIX, 10Y UST, Brent) · TCMB EVDS3 (USD/EUR/GBP TRY) · Project Syndicate · PIIE · NY Fed Liberty Street · Apollo Daily Spark · Yardeni QuickTakes · ECB / BoE / BoJ Press Releases
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir. SPK uyumlu içerik. Geçmiş performans gelecekteki sonuçların garantisi değildir.
Devsoy Finansal Terminal — Strateji. Güven. Sonuç.